Op de tekening staat één kleurcode. Dus alle onderdelen krijgen exact dezelfde kleur. Klinkt logisch — maar zo eenvoudig is het niet altijd. Glans, structuur, licht en zelfs de coatingproducent kunnen ervoor zorgen dat dezelfde RAL-kleur er in de praktijk anders uitziet.
Wat is RAL eigenlijk?
RAL is een Duits instituut dat al sinds 1927 standaarden voor kleuren vastlegt en uitgeeft. De bekendste collectie is RAL Classic, met 216 vaste kleuren. Elke kleur is vastgelegd in bindende registerkaarten, waarmee coatingproducenten hun eigen recepturen afstemmen — de standaard is dus niet één exact recept. Opvallend genoeg schrijft RAL zélf geen toleranties voor: hoeveel een productie van de standaard mag afwijken, laat RAL bewust over aan brancheafspraken en aan wat klant en leverancier samen afspreken.
Waarom ziet dezelfde RAL-kleur er toch anders uit?
De uiteindelijke kleurbeleving wordt door meer factoren beïnvloed dan alleen de RAL-code:
- Glansgraad — een matte afwerking lijkt vaak lichter dan dezelfde kleur in zijdeglans of hoogglans;
- Structuur — een fijn- of grofstructuurpoeder verstrooit het licht, waardoor de kleur anders oogt;
- Lichtinval — daglicht, kunstlicht, strijklicht en de hoek waaronder je kijkt hebben veel invloed op hoe je een kleur waarneemt;
- Coatingproducent en batch — producenten gebruiken eigen pigmenten en grondstoffen, en ook tussen productiebatches kunnen kleine verschillen zitten.
Vier factoren dus die meebepalen hoe ‘dezelfde’ kleur oogt. Gelukkig hoeft een kleurverschil geen kwestie van smaak of discussie te zijn: het is objectief te meten. Daarvoor gebruikt het vak één getal — delta E.
Wat is delta E?
Kleurverschillen worden uitgedrukt in een delta E-waarde (ΔE): hoe lager het getal, hoe kleiner het gemeten verschil tussen twee kleuren. Rond ΔE 1 gaat het doorgaans om een klein verschil; bij hogere waarden wordt het verschil steeds duidelijker zichtbaar.
Maar zichtbaar is niet hetzelfde als toegestaan. Welke afwijking acceptabel is, hangt bij poedercoating onder meer af van de kleur, glansgraad en structuur. Daarover verderop meer.
Hoe wordt delta E bepaald?
Delta E bepaal je niet op het oog, maar met een spectrofotometer. Die legt elke kleur vast als een punt in de driedimensionale CIELAB-kleurruimte, met drie assen: L* (van licht naar donker), a* (van groen naar rood) en b* (van blauw naar geel). Delta E is de afstand tussen twee van die punten: de verschillen op de drie assen worden volgens een vaste formule (ISO 11664-4) gecombineerd tot één getal voor het totale kleurverschil — feitelijk de stelling van Pythagoras, maar dan in een kleurruimte. Omdat er onder vaste condities wordt gemeten, vertekenen lichtinval en kijkhoek de vergelijking niet.
Hoeveel afwijking mag er zijn?
Dat hangt af van de kleur en de afwerking. Voor poedercoatings in de bouw heeft het Verband der deutschen Lack- und Druckfarbenindustrie (VdL), de Duitse branchevereniging van verf- en drukinktfabrikanten, gangbare toleranties vastgelegd in een richtlijn, laatst herzien in oktober 2025. Voor een gladde, glanzende RAL 7016 (glansgraad boven 65 GU) noemt die bijvoorbeeld maximaal ΔE 2,0 ten opzichte van de RAL-referentie, en ΔE 1,5 tussen productiebatches van dezelfde leverancier.
Die grens verschilt per kleur: wit en heel lichte tinten zijn het strengst (tot ΔE 0,8), terwijl felle gele, oranje en rode tinten — met pigmenten die zich lastiger laten sturen — tot ΔE 3,6 mogen afwijken. En voor matte en structuurafwerkingen worden de waarden met een factor 1,3 tot 1,7 verruimd. Daar zijn ze weer: precies de glans- en structuureffecten uit het begin van dit artikel.
Onze tip
Moeten onderdelen in één gevel of constructie naast elkaar komen? Stem dan vooraf goed af: specificeer de exacte productcode van de gekozen coatingproducent, en houd het bij dezelfde batch, glansgraad en structuur. Kijk daarbij vooraf in de datasheet naar producteigenschappen waar je al in de ontwerpfase rekening mee wilt houden — zo luistert bij metallics de productiebatch extra nauw.
Wil je zeker weten hoe de kleur eruitziet? Vraag dan een staal aan — precies wat RAL zelf ook adviseert: spreek een voorbeeld af en leg dat samen vast. Zo voorkom je verrassingen én teleurstellingen.